Lang_pl
Lang_de
 
 

Prostki, duża wieś mazurska, siedziba gminy (Prostki)

Prostki, duża wieś mazurska, siedziba gminyProstki (niem. Prostken)


Duża mazurska wieś gminna, dawniej na granicy Prusko Litewskiej i Prusko - Rosyjskiej

Na południowy wschód od Prostek, koło wsi Bogusze, znajduje się zabytkowy słup graniczny z 1545 r. Aby tam dotrzeć, należy skręcić w Prostkach w lewo na Kopijki (przy kościele), po czym kierować się specjalnym oznakowaniem, końcowy odcinek do słupa granicznego wyznacza obłożona kamieniami na poboczach aleja. Inskrypcja na słupie, w języku łacińskim przekazuje  następujące treści:

"Kiedy Zygmunt August sprawował rządy w państwie ojca a margrabia Albert I panował, ów nad Jagiełły dwojga imion starodawnymi grodami, ten nad krajem Prusów w pokoju piastował władzę wyniesiony postał ten słup, który miał oznaczać linię graniczną kraju oraz rozgraniczać tereny obu władców. Koku 1545. Miesiąca sierpnia".

W 1656 r. książę elektor pruski dopuścił się zdrady wobec króla polskiego, wspierając atakujące Polskę oddziały szwedzkie Karola Gustawa. W odwecie hetman Wincenty Gosiewski poprowadził do Prus wojska litewskie, wspierane przez oddział tatarski Subchana Ghazi-agi. Właśnie w okolicach Prostek doszło do starcia z oddziałami prusko-szwedzkimi, dowodzonymi przez generała Jerzego Fryderyka Waldecka i litewskiego renegata (późniejszego namiestnika Prus Wschodnich) — księcia Bogusława Radziwiłła. Prusacy i Szwedzi, broniący przepraw przez rzekę Ełk, zostali przez Litwinów  Tatarów rozgromieni (3 tys. zabitych, 2 tys. jeńców), a skutkiem tej bitwy był „potop" litewsko-tatarski, który rozlał się szeroko po Mazurach. Nieszczęście to, które jeszcze po wiekach pozostawiło swój ślad w legendach oraz różnych nazwach miejscowych, opisał poetycką polszczyzną pastor Tomasz Molitor z Różyńska  w  poemacie „O wtargnieniu tatarskim do Prus, roku 1656".

W latach 1942 — 1944 funkcjonował tutaj obóz Stalag 68 Sudauen, w którym więziono jeńców rosyjskich, francuskich i włoskich oraz dokonywano eksterminacji polskich i litewskich Żydów. Uśmiercono tutaj około 23 tysiące osób


źródło informacji : Wojciech Marek Darski "Mazury od środka- Bedeker dla przyjaciół"


Zdjęcia archiwalne

do roku 1918
Prostki, duża wieś mazurska, siedziba gminy
Prostki. Zollstrasse. Domy przy bocznicy kolejowej. Fotograf NN 1907/1914. ©IS PAN©Przesuń: ISPAN
Prostki, duża wieś mazurska, siedziba gminy
Prostki. Domy przy Zollstrasse. Fotograf NN 1907/1914. ©IS PAN©Przesuń: ISPAN
Prostki, duża wieś mazurska, siedziba gminy
Prostki. Fragment zabudowy miejskiej. Fotograf NN 1907/1914. ©IS PAN©Przesuń: ISPAN
Prostki, duża wieś mazurska, siedziba gminy
Prostki. Podróżni i celnicy na prusko-rosyjskim przejściu granicznym. Fotograf NN 1907/1914. Na pierwszym planie pruski, z tyłu rosyjski urząd celny. ©IS PAN©Przesuń: ISPAN
Prostki, duża wieś mazurska, siedziba gminy
Prostki. Słup graniczny ustawiony na pamiątkę ustalenia granicy między Prusami Książęcymi a Wielkim Księstwem Litewskim. Fotograf Bötticher Adolf 1890/1896.
Stan przed zamianą kartuszy z godłami i tablicy inskrypcyjnej na kopie. ©IS PAN©Przesuń: ISPAN
Prostki, duża wieś mazurska, siedziba gminy
Prostki. Podróżni, celnicy i żołnierze na prusko-rosyjskim przejściu granicznym. Fotograf 1907/1914. Z prawej rosyjski urząd celny.
©Przesuń: ISPAN
1919 do 1945
Prostki, duża wieś mazurska, siedziba gminy
Prostki. Słup graniczny ustawiony na pamiątkę ustalenia granicy między Prusami Książęcymi a Wielkim Księstwem Litewskim. Fotograf Zink Herbert 1938. Widok od wschodu. ©IS PAN©Przesuń: ISPAN
Prostki, duża wieś mazurska, siedziba gminy
Prostki. Słup graniczny ustawiony na pamiątkę ustalenia granicy między Prusami Książęcymi a Wielkim Księstwem Litewskim. Fotograf Wünsch Carl 1930. Widok od północnego wschodu. ©IS PAN©Przesuń: ISPAN
Prostki, duża wieś mazurska, siedziba gminy
Prostki. Słup graniczny ustawiony na pamiątkę ustalenia granicy między Prusami Książęcymi a Wielkim Księstwem Litewskim. Fotograf Wünsch Carl 1930. Widok od północnego zachodu. ©IS PAN©Przesuń: ISPAN
Nieprzypisany
Prostki, duża wieś mazurska, siedziba gminy
Herb gminy Prostki---wizerunek herbu stanowi własność publiczną©Przesuń: tadeusz1


Linki zewnętrzne

Prostki - historia w fotografii
 
 
© 2019 Plocman Sp. z o.o. Wszelkie prawa zastrzeżone | Kontakt | Polityka Prywatności           PodlasieMazuryŚwiat