Szczytno  (niem. Ortelsburg) 

Szczytno rozwinęło się z osiedla funkcjonującego jako przedzamcze. Zamek krzyżacki zbudowany został w połowie XIV w., w miejscu wcześniejszej drewnianej strażnicy z 1266 r

W okresie pierwszej wojny światowej Szczytno było bardzo zniszczone, później odbudowane w typowej miejskiej zabudowie ze wsparciem finansowym Wiednia. W okresie międzywojennym, z inicjatywy Ryszarda Andersa założono park miejski. Według projektów architekta Augusta Wieganda zbudowano wiele kamienic (usytuowanych wokół głównej ulicy Markt), budynek gimnazjum, plebanię kościoła katolickiego, synagogę i hotel Berliner Hof.

Od 1818 Szczytno było miastem powiatowym.

Według niemieckiego spisu z 1945 zamieszkane było w 74,5% przez ewangelickich Mazurów, natomiast cały powiat zamieszkiwało procentowo 77% Polaków. W wyniku działań wojennych w czasie II wojny światowej zniszczenia sięgnęły 45%.